جمال الدين محمد الخوانساري
417
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
تا كسى بر ندارد سخنى را نشنود سخن زيبائى را ، يعنى تا كسى بردبارى نداشته باشد وتحمّل سخنان زشت درشت مردم نكند نشنود مدح وثناى خود را از مردم ، واين كه أو را وصف بخوبى وحلم وبردبارى كنند . 8999 من لم يداو شهوته بالتّرك لم يزل عليلا . هر كه دوا نكند خواهش خود را بترك هميشه بيمار باشد ، زيرا كه هميشه رنجور تعب وزحمت سعى از براي خواهشى وانتظار آن باشد واگر بالفرض خواهشى حاصل شود خواهشى ديگر پيش گيرد وهمچنين با آنكه أكثر آنها بىوزر ووبال نيز نباشد . 9000 من لم يصلح على اختيار اللَّه لم يصلح على اختياره لنفسه . هر كه شايسته نگردد بر اختيار خدا شايسته نگردد بر اختيار خود از براي نفس خود ، غرض اينست كه حقّ تعالى صلاح حال هر كسى را بهتر داند واز براي هر كس از روزى ومانند آن آنچه صلاح حال أو بوده تقدير كرده ، واگر كسى به آن چه خدا از براي أو اختيار كرده وبرگزيده بصلاح نيايد به آن چه خود از براي خود اختيار كند وبرگزيند بصلاح نيايد ، پس در هر باب بايد راضى وخشنود بنصيب وبهرهء حقّ تعالى بود . 9001 من لم يصلح على أدب اللَّه لم يصلح على أدب نفسه . هر كه شايسته نشود بر أدب خدا شايسته نشود بر أدب نفس خود ، مراد به « أدب خدا » يا تربيتى است كه حقّ تعالى هر كسى را كرده ونصيب وبهرهء كه از براي أو از دنيا قرار داده كه أو بآن تربيت يابد وبنا بر اين مضمون اين همان مضمون فقرهء سابقست ، ويا آداب وطريقهء سلوكيست كه حقّ تعالى از براي هر كس قرار داده در دنيا مثل فرمانبردارى رعيّت از براي امام ورعايت حرف معلّم وأهل علم وبزرگتر از خود ، ولطف ومهربانى بزيردستان وأمثال اينها ، وبنا بر اين